İktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı “Siyasetin Sınırları: Güç Nerede Durmalı” başlıklı yazısında siyasi iktidarın ekonomi, hukuk, kamu yönetimi, din ve bireysel özgürlüklerle ilişkisini değerlendirdi.
Siyasetin toplumsal düzeni sağlamak ve ortak sorunlara çözüm üretmek için gerekli olduğunu belirten Eğilmez, asıl meselenin siyasi gücün ne kadar geniş olduğu değil, nerede durması gerektiğini bilmesi olduğunu ifade etti.
‘SİYASET KURALLARI KOYMALI, OYUNCU OLMAMALIDIR’
Eğilmez, siyasetin ekonomideki temel görevinin adil rekabeti ve güvenilir kuralları sağlamak olduğunu belirtti.
Kısa vadeli siyasi çıkarlar doğrultusunda piyasa dengelerine müdahale edilmesinin ekonomik güveni ve öngörülebilirliği zayıflatabileceğini ifade eden Eğilmez, merkez bankaları ile düzenleyici kurumların liyakat ve bilimsel veriler doğrultusunda çalışması gerektiğini vurguladı.
Mülkiyet hakkı ve yatırım güvencesinin korunmasının önemine dikkat çeken Eğilmez, devletin ekonomide tamamen pasif kalamayacağını da belirtti.
Piyasa aksaklıklarının giderilmesi, tüketicinin korunması, emeğin desteklenmesi ve gelir dağılımındaki adaletsizliklerin azaltılmasının kamunun sorumlulukları arasında olduğunu ifade etti.
‘SEÇİMLE İŞ BAŞINA GELMEK SINIRSIZ YETKİ ANLAMINA GELMEZ’
Eğilmez, demokratik sistemlerde hiçbir gücün hukukun üzerinde olamayacağını vurguladı.
“Seçimle iş başına gelmek, sınırsız bir yetki anlamına gelmez” diyen Eğilmez, yargı bağımsızlığı, kuvvetler ayrılığı ve etkili denetim mekanizmalarının iktidarın keyfî kullanımını önleyen temel güvenceler olduğunu söyledi.
Devlet kurumları ile kamu kaynaklarının herhangi bir siyasi partinin mülkü olmadığını belirten Eğilmez, bunların toplumun ortak emaneti olduğunu ifade etti.
KURUMLAR SİYASİ ÇEKİŞMENİN ARACI OLMAMALI
Yargı, eğitim, akademi ve kamu yönetiminin günlük siyasi tartışmalardan uzak tutulması gerektiğini belirten Eğilmez, bu alanlarda liyakat, tarafsızlık ve kurumsal bağımsızlığın esas alınması gerektiğini kaydetti.
Eğilmez, güçlü devlet anlayışını şu sözlerle anlattı:
“Güçlü devlet, bütün kurumları tek merkezden yöneten değil, kurumlarının görevlerini adil ve öngörülebilir kurallar çerçevesinde yerine getirmesini sağlayan devlettir.”
‘SİYASET BİREYİN YAŞAM TARZINA MÜDAHALE EDEMEZ’
Eğilmez, bireysel hak ve özgürlüklerin korunmasının siyasetin temel sınırlarından biri olduğunu belirtti.
Siyasetin bireyin vicdanına, inancına, düşüncesine ve yaşam tarzına keyfî biçimde müdahale edemeyeceğini ifade eden Eğilmez, sanatın, bilimin ve düşüncenin gelişebilmesi için özgürce sorgulayan bireylere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Toplumsal barışın herkesin aynı düşüncede olmasıyla değil, farklılıkların birlikte yaşayabilmesiyle sağlanacağını vurguladı.
DİN VE SİYASET İÇİN DE SINIR VURGUSU
Eğilmez, din ile siyaset arasındaki ilişkinin de belirli sınırlar içinde tutulması gerektiğini ifade etti.
Siyasetin dini kendi gücünü pekiştirmenin aracı haline getirmemesi gerektiğini belirten Eğilmez, dini otoritelerin de inancı siyasi güç elde etmek amacıyla kullanmaması gerektiğini söyledi.
Eğilmez, “Siyaset insanların vicdanını yönetmeye çalışmamalı, din de siyasal çıkarların aracı hâline getirilmemelidir” dedi.
‘İYİ NİYETLİ YÖNETİCİLERE GÜVENMEK YETERLİ DEĞİL’
Siyasi gücün zaman içinde neden sınırlarını aşabildiğini de değerlendiren Eğilmez, iktidarı koruma isteği, kısa vadeli siyasi kazançlar ve kamu kurumlarını kontrol etme eğiliminin toplumsal yararın önüne geçebileceğini belirtti.
Bu nedenle yalnızca yöneticilerin iyi niyetine güvenmenin yeterli olmadığını vurgulayan Eğilmez, hukuki güvenceler, bağımsız kurumlar ve hesap verebilirlik mekanizmalarının önemine işaret etti.
Eğilmez, “Sağlıklı bir demokrasi, yönetenlerin iyi niyetine değil, yetkilerini kötüye kullanmalarını önleyen güvencelere dayanır” ifadelerini kullandı.
‘HAKEM OYUNCU OLURSA OYUNUN ADALETİ BOZULUR’
Eğilmez, siyasetin rolünü futbol federasyonu ve hakem benzetmesi üzerinden anlattı.
Federasyonun kuralları belirlemekle, hakemin ise bu kuralları adil biçimde uygulamakla yükümlü olduğunu belirten Eğilmez, “Hakem oyunculardan biri hâline geldiğinde oyunun adaleti ve dengesi bozulur” dedi.
Devletin ekonomik gücün, siyasi iktidarın veya belirli bir inancın ayrıcalıklı aracı haline gelmemesi gerektiğini belirten Eğilmez, siyasetin temel görevinin adil kuralları ve özgürlükleri güvence altına almak olduğunu vurguladı.
Eğilmez yazısını, “Siyaset toplumu kendi istediği biçimde biçimlendiren bir güç mü olmalı, yoksa demokratik, özgür ve adil bir toplumun güvencesi mi?” sorusuyla tamamladı.
